Astma bron\u015fiyale, Ast\u0131m Bron\u015fit, Allerjik bron\u015fit gibi isimlerle an\u0131lan ASTIM, her ya\u015ftan bireyi etkileyebilen, do\u011fru tedavi ile kontrol alt\u0131na al\u0131nabilen, kontrol alt\u0131na al\u0131namad\u0131\u011f\u0131nda ise g\u00fcnl\u00fck aktiviteleri ciddi olarak k\u0131s\u0131tlayabilen kronik (m\u00fczmin) bir hastal\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ast\u0131m, hava yollar\u0131n\u0131n daralmas\u0131 ile kendini g\u00f6steren ve ataklar (krizler) halinde gelen bir hastal\u0131kt\u0131r. Hastalar ataklar aras\u0131nda kendilerini iyi hissederler.<\/p>\n\n\n\n
Ast\u0131mda hava yollar\u0131nda mikrobik olmayan bir iltihap vard\u0131r. Bu nedenle hava yolu duvar\u0131 \u015fi\u015f ve \u00f6demlidir. Bu durum akci\u011ferlerin uyaranlara a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131 olmas\u0131na neden olur. Toz, duman, koku gibi uyaranlar ile hemen \u00f6ks\u00fcr\u00fck, nefes darl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00f6\u011f\u00fcste bask\u0131 hissi gibi yak\u0131nmalar ortaya \u00e7\u0131kar. Krizde hava yollar\u0131n\u0131 saran kaslar kas\u0131l\u0131r, \u00f6dem ve \u015fi\u015flik artar, ilerleyen iltihapla birlikte hava yolu duvar\u0131 kal\u0131nla\u015f\u0131r. Hava yollar\u0131ndaki salg\u0131 bezlerinden k\u0131vaml\u0131 bir mukus (ifrazat-balgam) sal\u0131n\u0131r. T\u00fcm bunlar hava yollar\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daralt\u0131r ve havan\u0131n akci\u011ferlere girip \u00e7\u0131kmas\u0131 engellenir. Bu durum, artan \u00f6ks\u00fcr\u00fck, nefes darl\u0131\u011f\u0131, h\u0131r\u0131lt\u0131, h\u0131\u015f\u0131lt\u0131 ile kendini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n
ASTIM BEL\u0130RT\u0130LER\u0130 NELERD\u0130R?<\/p>\n\n\n\n
Hava yollar\u0131nda daralma oldu\u011funda;<\/p>\n\n\n\n
\u2022 \u00f6ks\u00fcr\u00fck (genellikle kuru) 3 haftadan uzun s\u00fcrenlere \u00f6zellikle dikkat,<\/p>\n\n\n\n
\u2022 nefes darl\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n\n\n\n
\u2022 g\u00f6\u011f\u00fcste bask\u0131 veya t\u0131kan\u0131kl\u0131k hissi ve<\/p>\n\n\n\n
\u2022 g\u00f6\u011f\u00fcste \u0131sl\u0131k sesi veya h\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 – h\u0131\u015f\u0131lt\u0131l\u0131 solunum gibi belirtiler meydana gelir.<\/p>\n\n\n\n
Bu belirtilerden herhangi biri veya birka\u00e7\u0131 bir arada bulunabilir. Bu belirtiler sadece ast\u0131ma \u00f6zg\u00fc de\u011fildir, ba\u015fka hastal\u0131klarda da olabilir. Ancak a\u015fa\u011f\u0131da say\u0131lan \u00f6zelliklerle birlikte olduklar\u0131nda ast\u0131m ac\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca belirtiler;<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Tekrarlay\u0131c\u0131 olup n\u00f6betler halinde gelirler,<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Genellikle gece veya sabaha kar\u015f\u0131 ortaya \u00e7\u0131karlar,<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Kendili\u011finden veya ila\u00e7lar ile d\u00fczelirler,<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Ataklar aras\u0131nda hastan\u0131n genelde nefes darl\u0131\u011f\u0131 yak\u0131nmas\u0131 yoktur, hastalar tamamen normal olabilir,<\/p>\n\n\n\n
Mevsimsel de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilirler.<\/p>\n\n\n\n
Hastalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda nefes darl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli bir hal alabilir ve hastan\u0131n ya\u015fam kalitesini bozarak s\u00fcrekli geceleri uykudan uyand\u0131rmaya, i\u015f g\u00fcc\u00fc kayb\u0131na, acil servise ba\u015fvurulara, hastaneye yatmalara neden olabilir. Ast\u0131ml\u0131larda mutlaka nefes darl\u0131\u011f\u0131 olmak zorunda de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Sadece \u00f6ks\u00fcr\u00fckle seyreden ast\u0131m tipleri de vard\u0131r. \u00d6zellikle geceleri gelen ve hastay\u0131 uykudan uyand\u0131ran \u00f6ks\u00fcr\u00fck ya da eforla ortaya \u00e7\u0131kan \u00f6ks\u00fcr\u00fck yak\u0131nmalar\u0131 oldu\u011funda ast\u0131m olas\u0131 bir tan\u0131 olarak akla gelmelidir.<\/p>\n\n\n\n
ASTIM ATAKLARINI NELER OLU\u015eTURAB\u0130L\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00b7 S\u0131k olarak ast\u0131m ata\u011f\u0131na yol a\u00e7an etkenler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n \u00b7 Ev tozu akarlar\u0131,<\/p>\n\n\n\n \u00b7 \u00c7imen, a\u011fa\u00e7 ,hububat polenleri,<\/p>\n\n\n\n \u00b7 K\u00fcfler,<\/p>\n\n\n\n \u00b7 Hamam b\u00f6cekleri<\/p>\n\n\n\n \u00b7 Kedi, k\u00f6pek, ku\u015f gibi ev i\u00e7ersinde beslenen hayvanlar<\/p>\n\n\n\n \u00b7 Nezle, grip gibi enfeksiyonlar<\/p>\n\n\n\n \u00b7 Sigara duman\u0131, odun, k\u00f6m\u00fcr duman\u0131, tezek yakma, parf\u00fcm,sa\u00e7 spreyleri, yemek ,boya kokular\u0131 gibi a\u011f\u0131r kokular, otomobil i\u00e7ersindeki kokular,sis ve hava kirlili\u011fi<\/p>\n\n\n\n \u00b7 Psikolojik fakt\u00f6rler,<\/p>\n\n\n\n \u00b7 Egzersiz,<\/p>\n\n\n\n \u00b7 A\u015f\u0131r\u0131 rutubetli iklim,<\/p>\n\n\n\n \u00b7 Hava ve mevsim \u015fartlar\u0131nda de\u011fi\u015fim, ani so\u011fu\u011fa \u00e7\u0131kma,<\/p>\n\n\n\n \u00b7 G\u00fclme, a\u011flama gibi ani s\u0131k nefes al\u0131\u015f veri\u015fini gerektiren manevralar,<\/p>\n\n\n\n \u00b7 Mesleki fakt\u00f6rler(mobilya cilac\u0131lar\u0131, kuaf\u00f6r,boyac\u0131, \u00e7ift\u00e7i, k\u00fct\u00fcphaneci, deterjan fabrikas\u0131,ila\u00e7 imalat\u0131 vb)<\/p>\n\n\n\n ASTIM TANISI NASIL KONUR*<\/p>\n\n\n\n Uygun tedavinin yap\u0131labilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle do\u011fru tan\u0131 konmas\u0131 gerekir. Her hastal\u0131kta oldu\u011fu gibi ki\u015fiyi hekime g\u00f6t\u00fcren belirtiler ve ki\u015fiye ait t\u0131bbi \u00f6yk\u00fc, tan\u0131 a\u015famas\u0131n\u0131n ilk basama\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00d6yk\u00fcde neler \u00f6nemlidir?<\/p>\n\n\n\n \u2022 Belirtilerin (\u00f6ks\u00fcr\u00fck, nefes darl\u0131\u011f\u0131, g\u00f6\u011f\u00fcste bask\u0131 hissi, h\u0131\u015f\u0131lt\u0131l\u0131 solunum, h\u0131r\u0131lt\u0131) tekrarlay\u0131c\u0131 olmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n \u2022 Ataklar d\u0131\u015f\u0131nda bireyin kendini iyi hissetmesi veya sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n \u2022 Belirtilerin \u00f6zellikle gece veya sabaha kar\u015f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n \u2022 Ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc alerjen ya da irritanlar ile belirtilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131<\/p>\n\n\n\n \u2022 Egzersiz sonras\u0131 \u00f6ks\u00fcr\u00fck ya da h\u0131\u015f\u0131lt\u0131l\u0131 solunum olmas\u0131<\/p>\n\n\n\n \u2022 So\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201cg\u00f6\u011fs\u00fcne iniyor\u201d olmas\u0131, belirtileri art\u0131r\u0131yor olmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n \u2022 Belirtilerin kendili\u011finden ya da uygun ast\u0131m tedavisi ile d\u00fczelmesi,<\/p>\n\n\n\n \u2022 Ailesinde ast\u0131m veya allerjik hastal\u0131k \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn bulunmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bu yak\u0131nmalar ile gelen hastada muayene bulgular\u0131 tamamen normal olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ast\u0131m, hastal\u0131k \u00f6zelli\u011fi nedeni ile ataklar halinde seyreder ve bireyin aktif yak\u0131nmalar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde bulgu vermeyebilir.<\/p>\n\n\n\n Ast\u0131m tan\u0131s\u0131n\u0131n kesin konmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak herhangi bir kan tahlili yoktur. Kanda eozinofil say\u0131s\u0131 ve total IgE d\u00fczeyi bak\u0131lmas\u0131 tan\u0131ya yard\u0131mc\u0131 olabilir. Di\u011fer kan tahlilleri ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131da kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Akci\u011fer r\u00f6ntgeni bulgular\u0131 genellikle normaldir. Ancak, ataklar s\u0131ras\u0131nda ya da ast\u0131m\u0131 ilerlemi\u015f olgularda hava hapsine ait bulgular olabilir. Yine de benzer belirti verebilecek ba\u015fka hastal\u0131klardan ast\u0131m ay\u0131r\u0131m\u0131 i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7ta akci\u011fer r\u00f6ntgeninin \u00e7ekilmesi \u015fartt\u0131r. Bahar nezlesi(saman nezlesi, allerjik nezle), sin\u00fczit ve burun t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yak\u0131nmas\u0131 olan hastalarda sin\u00fcs grafisi \u00e7ekilebilir.<\/p>\n\n\n\n SOLUNUM FONKS\u0130YON TESTLER\u0130<\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ast\u0131m tan\u0131s\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan en \u00f6nemli tetkik solunum fonksiyon testleridir. Solunum fonksiyonu \u00f6l\u00e7\u00fcm cihazlar\u0131 ile nefes \u00f6l\u00e7\u00fcmleri (ila\u00e7l\u0131-ila\u00e7s\u0131z) yap\u0131larak tan\u0131 kesinle\u015febilir ve hastal\u0131\u011f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 belirlenebilir.<\/p>\n\n\n\n Soluk verme h\u0131z\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7en basit ta\u015f\u0131nabilir cihazlarla (PEF metre) yap\u0131lan g\u00fcnl\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin uzun sureli takibi ve de\u011ferlendirilmesi de tan\u0131y\u0131 koymada yard\u0131mc\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n ALLERJ\u0130 TESTLER\u0130<\/p>\n\n\n\n Hastan\u0131n \u00f6zel yak\u0131nmalar\u0131, ast\u0131m belirtilerine yol a\u00e7an alerjen kaynakl\u0131 tetikleyici fakt\u00f6rlerin belirlenmesine yard\u0131m etmek amac\u0131yla allerjik deri testleri ve kan testleri yap\u0131labilir. Basit ve h\u0131zla uygulanabilen deri ve kan testlerinin usul\u00fcne uygun yap\u0131lmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesi \u00e7ok \u00f6nemlidir; aksi takdirde yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirmelere neden olabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Astma bron\u015fiyale, Ast\u0131m Bron\u015fit, Allerjik bron\u015fit gibi isimlerle an\u0131lan ASTIM, her ya\u015ftan bireyi etkileyebilen, do\u011fru tedavi ile kontrol alt\u0131na al\u0131nabilen, kontrol alt\u0131na al\u0131namad\u0131\u011f\u0131nda ise g\u00fcnl\u00fck aktiviteleri ciddi olarak k\u0131s\u0131tlayabilen kronik (m\u00fczmin) bir hastal\u0131kt\u0131r. Ast\u0131m, hava yollar\u0131n\u0131n daralmas\u0131 ile kendini g\u00f6steren ve <\/p>\n